36.000 km Yörüngeden 1 Gbps Lazer Bağlantı: Starlink'i Geride Bıraktı
Çinli bilim insanları uydu iletişiminde önemli bir başarıya imza attı. 36.000 kilometrelik jeostatik yörüngeden, yalnızca 2 watt gücünde—yani bir mum kadar zayıf—bir lazerle 1 Gbps hızında veri aktarımı gerçekleştirdiler. Bu hız, Dünya’ya çok daha yakın olan 550 kilometre yörüngedeki Starlink’in sunduğu hızdan beş kat daha fazla.
Bunca mesafeye ve atmosferdeki dalgalanmalara rağmen bağlantı, Pekin Posta ve Telekomünikasyon Üniversitesi ile Çin Bilimler Akademisi ekiplerinin geliştirdiği “AO-MDR sinerjisi” adı verilen yeni bir teknik sayesinde stabil kaldı. Yöntem, bozulmuş ışığı düzelten adaptif optik (AO) ile saçılmış sinyalleri yakalayan çoklu çeşitlilik alımı (MDR) teknolojisini bir araya getiriyor. Böylece, zayıf sinyalin neden olduğu kayıplar büyük ölçüde engelleniyor.
Testler, Çin’in güneybatısındaki Lijiang Gözlemevi’nde yapıldı. 1,8 metrelik teleskop, 36.705 kilometre uzaklıktaki uydunun sinyalini yakalamak için kullanıldı. Teleskobun kalbinde, her biri bağımsız hareket edebilen 357 minik mikro ayna bulunuyor. Bunlar, Dünya atmosferinin bozduğu lazer ışınını gerçek zamanlı olarak yeniden şekillendiren adaptif optik sisteminin temel bileşenleri. Düzeltme sonrası ışık, çok modlu bir optik fiber aracılığıyla sekiz temel kanala ayrılıyor ve çok düzlemli ışık dönüştürücü (MPLC) ile işleniyor.
Gerçek zamanlı "yol seçimi" algoritması, sekiz kanaldan en güçlü ve tutarlı sinyalleri taşıyan üç kanalı otomatik olarak seçiyor. Bu filtreleme, sinyalin berraklığını ve istikrarını ciddi şekilde artırıyor; yapılan çok sayıda deneyle de bu sonuç doğrulandı.
En büyük kazanım ise iletim hatalarında yaşanan dramatik düşüş. Kullanılabilir sinyal oranı yüzde 72’den yüzde 91,1’e yükseldi. Yani pratikte, yüksek çözünürlüklü video akışlarında takılma, piksellenme ve kare kaybı gibi sorunlar büyük ölçüde azalabilir ve çok daha akıcı bir deneyim sunulabilir.
Klasik radyo dalgalarının bant genişliği sınırına dayandığı günümüzde, lazer tabanlı iletim çok daha geniş bir kanal sunarak daha hızlı ve verimli veri aktarımına kapı aralıyor. Çin’in bu başarısı, uzayın sınırlarından bile, bir ışık fısıltısının bilgiyle dolu bir gök gürültüsüne dönüşebileceğini gösteriyor.
