Reklam

İkinci el elektrikli araç alım satımı: Muayenesi yeni, peki bataryası ne durumda?

auto.pub Charging station 22.05.25
Fullscreen image

Almanya’dan Türkiye’ye getirilen iki elektrikli otomobil düşünün. Modelleri, model yılları ve kilometreleri aynı. İkisi de araç muayenesinden yeni geçmiş. Biri 1.000 avro daha pahalı ve ilanında bataryasının “çok iyi durumda” olduğu belirtiliyor. Daha iyi bir batarya için daha fazla ödemeye razı olurdum. Ancak önce satıcının, kendi aracının bataryasının daha iyi olduğunu neye dayanarak söylediğini görmek isterdim.

Reklam

Almanya’da 18 Kasım’da yayımlanan TÜV raporu, bu soruya beklenmedik bir ağırlık kazandırıyor. Raporu hazırlayanlar, 9,7 milyon binek otomobil muayenesini inceledi. Muayenelerde iki ila üç yaşındaki Mazda MX-30 elektrikli otomobillerin yüzde 3,0’ında ağır kusur tespit edildi. Aynı yaştaki Tesla Model Y’lerde ise bu oran yüzde 18,5 ile altı katın üzerindeydi. Bu sonuçlar, iki modelin de kalan batarya kapasitesi hakkında hiçbir şey söylemiyor. Almanya’daki periyodik araç muayenesinde yüksek voltaj bataryası ağırlıklı olarak gözle kontrol ediliyor.

Aynı Mazda modeli, muayenenin neden yine de yararlı olduğunu gösteriyor. TÜV SÜD, ortalama kilometresi yalnızca 45.000 olan beş yaşındaki MX-30 elektrikli otomobilleri ayrıca inceledi. Bunların yüzde 3,3’ünde fren diskleriyle ilgili ağır kusur tespit etti. Bataryası sağlıklı bir Mazda bulan alıcı, artık satın almadan önce ustadan neyi kontrol etmesini isteyeceği konusunda iyi bir fikre sahip. Aynı mantık ters yönde de geçerli: Bir aracın muayene raporu temizse bataryasının bugün hâlâ ne kadar enerji depolayabildiğini öğrenmekte fayda var.

İlandaki “batarya yüzde 90” ifadesi ne anlama geliyor?

Gösterge panelindeki yüzde 90 değeri, sürücüye bataryanın o anda ne kadar dolu olduğunu söyler. Satış ilanında önemli olan ise başka bir değerdir. Kapasiteyi değerlendirmek için kullanıldığında bataryanın sağlık durumu (State of Health, SoH), yeni olduğu dönemdeki kullanılabilir enerji kapasitesinin ne kadarının kaldığını gösterir. Yaşlanmış bir batarya bile yüzde 100’e kadar şarj edilebilir.

Bataryasının kullanılabilir kapasitesi yeniyken 60 kWh olan bir otomobili ele alalım. Bu kapasitenin yüzde 90’ı kalmışsa sürücü yaklaşık 54 kWh’lik enerjiye güvenebilir. Örnek olarak 100 kilometrede 20 kWh tüketim alındığında, 6 kWh’lik fark yaklaşık 30 kilometrelik menzile karşılık gelir. Her gece evinde şarj eden ve günde 40 kilometre yol yapan biri için daha ucuz otomobil daha iyi bir tercih olabilir. Ancak kışın şehir dışına yaptığı olağan bir yolculukta bir sonraki şarj noktasına zaten çok az menzil payıyla ulaşan sürücü için aynı kilometreler aradaki fiyat farkına değebilir.

Bu yüzden alıcı olarak bataryayı kimin test ettiğini, hangi yöntemi kullandığını, testi ne zaman yaptığını ve o sırada aracın kaç kilometrede olduğunu bilmek isterdim. Hızlı bir test ile sürüş sırasında toplanan verilere dayanan daha uzun bir kapasite testi farklı doğruluk düzeyleri sunar. Usulüne uygun yapılmış bir test bile yalnızca bataryanın o andaki durumunu gösterir. İki yıl ve 40.000 kilometre öncesine ait bir rapor, aracın geçmişine dair yararlı bir kayıttır. Ancak bugünkü fiyat üzerinde pazarlık ederken daha güncel bir rapor isterdim.

Test ücretini kim ödemeli?

Satıcının haklı bir itirazı var. Testin bir maliyeti var ve tek bir günlük test, bataryanın daha kaç yıl dayanacağını kesin olarak söyleyemez. Satıcının ilanda batarya kapasitesinin ölçülmediğini belirtmesini son derece makul buluyorum. Ardından iki taraf, alıcının satıştan önce test yaptırmak isteyip istemediği ve ücreti kimin ödeyeceği konusunda anlaşabilir.

Ancak fazladan 1.000 avro istemenin gerekçesi bataryanın “çok iyi durumda” olmasıysa testi satıcı yaptırmalı. Bakımlı bir aracın sahibi, bundan en çok kazanç sağlayacak kişidir de: Kendi aracının neden diğerine tercih edilmeye değer olduğunu gösterebilir. Alıcı olarak test sürüşüne gittiğimde satıcıdan iki belge isterdim. Muayene raporunda frenler ve yürüyen aksamla ilgili herhangi bir bulgu olup olmadığına bakardım. Batarya raporunda ise fazladan 1.000 avro ödemek için bir gerekçe arardım.