Η Hermeus σπάει το φράγμα του ήχου με το μη επανδρωμένο Quarterhorse

Η Hermeus δεν πουλά ακόμη το επιβατικό αεροσκάφος του μέλλοντος. Αποδεικνύει όμως πόσο γρήγορα μπορεί να εξελίσσει τεχνολογία.

Σύμφωνα με τη Hermeus, το Quarterhorse Mk 2.1 απογειώθηκε από το Spaceport America στο Νέο Μεξικό και ξεπέρασε την ταχύτητα του ήχου στον εναέριο χώρο του White Sands Missile Range. Η εταιρεία ανακοινώνει τελική ταχύτητα Mach 1,21. Σε τυπικές συνθήκες ατμόσφαιρας στο επίπεδο της θάλασσας, αυτό αντιστοιχεί περίπου σε 1.490 km/h, αν και η πραγματική τιμή εξαρτάται από το ύψος και τη θερμοκρασία του αέρα. Η Hermeus δημοσίευσε τον αριθμό Mach, όχι όμως το ύψος, τη διάρκεια της πτήσης ή τον χρόνο που το αεροσκάφος παρέμεινε πάνω από το φράγμα του ήχου.

Το Quarterhorse Mk 2.1 δεν είναι ακόμη υπερηχητικό αεροσκάφος Mach 5, καθώς η hypersonic πτήση θεωρείται γενικά ότι αρχίζει στα Mach 5. Η Hermeus το χρησιμοποιεί ως ενδιάμεσο βήμα, συλλέγοντας δεδομένα για τη διηχητική και την υπερηχητική πτήση, τη συμπεριφορά του αεροσκάφους, τη λειτουργία της εισαγωγής αέρα και τις διαδικασίες τηλεχειρισμού.

Η τεχνολογία είναι πιο απλή από όσο αφήνει να εννοηθεί το όραμα της πτήσης Mach 5.

Το Quarterhorse Mk 2.1 είναι τηλεχειριζόμενο αεροσκάφος περίπου στο μέγεθος ενός F-16, με πτέρυγα δέλτα, εισαγωγή αέρα μεταβλητής γεωμετρίας και κινητήρα Pratt & Whitney F100. Η Hermeus δεν χρησιμοποιεί ακόμη τον υβριδικό κινητήρα στροβίλου-ramjet Chimera, που απαιτείται για τον τελικό της στόχο. Πρώτα δοκιμάζει στην πράξη την άτρακτο, την εισαγωγή αέρα, τα συστήματα ελέγχου και την υποδομή δοκιμών πτήσης.

Αυτό κάνει την πτήση τεχνικά πιο νηφάλια, αλλά βιομηχανικά πιο ενδιαφέρουσα. Πολλά προγράμματα hypersonic τεχνολογίας περνούν χρόνια σε αεροσήραγγες και μοντέλα προσομοίωσης. Η Hermeus στέλνει πρωτότυπα σε πραγματική πτήση, φέρνει πίσω τα δεδομένα και κατασκευάζει το επόμενο αεροσκάφος. Το Mk 2.1 θα το ακολουθήσουν τα Mk 2.2 και Mk 2.3, με αποστολή να ανεβάσουν το όριο ταχύτητας και να μειώσουν το ρίσκο πριν από τα συστήματα επόμενης γενιάς.

Το Boom XB-1 και το NASA X-59 δείχνουν πόσο στενή είναι αυτή η κατηγορία.

Το XB-1 της Boom Supersonic έσπασε το φράγμα του ήχου τον Ιανουάριο του 2025, φτάνοντας τα Mach 1,18 στα 36.514 πόδια, δηλαδή περίπου στα 11.130 μέτρα. Η διαφορά έχει σημασία. Το XB-1 ήταν επανδρωμένο πολιτικό πρωτότυπο επίδειξης. Το Quarterhorse Mk 2.1 είναι μη επανδρωμένο δοκιμαστικό αεροσκάφος με στρατιωτική κατεύθυνση.

Το X-59 της NASA κινείται σε άλλη λογική. Η NASA δεν κυνηγά με αυτό το αεροσκάφος την απόλυτη ταχύτητα, αλλά την πιο αθόρυβη υπερηχητική πτήση. Το X-59 αναμενόταν να περάσει για πρώτη φορά σε υπερηχητική ταχύτητα στις αρχές του καλοκαιριού, πριν στοχεύσει αργότερα τα Mach 1,4 σε ύψος περίπου 16.800 μέτρων, ώστε να δοκιμάσει προφίλ πτήσης με πιο ήπιο ηχητικό κρότο.

Το μη επανδρωμένο X-43A της NASA είχε ήδη φτάσει τα Mach 9,6 το 2004, αλλά εκείνο ήταν ένα σύντομης διάρκειας πείραμα scramjet με επιτάχυνση από πύραυλο, όχι ένα επαναχρησιμοποιούμενο, τηλεχειριζόμενο αεριωθούμενο που απογειώνεται από διάδρομο. Η Hermeus, λοιπόν, δεν έχει κατασκευάσει το ταχύτερο μη επανδρωμένο αεροσκάφος όλων των εποχών. Διαθέτει όμως μία από τις ταχύτερες ιδιωτικά ανεπτυγμένες πλατφόρμες που πετούν σήμερα σε δοκιμές.

Τα χρήματα δείχνουν ότι το Πεντάγωνο το παίρνει σοβαρά.

Δύο ημέρες μετά την υπερηχητική πτήση, η Hermeus επιβεβαίωσε ότι η Defense Innovation Unit επέκτεινε το συμβόλαιο κατά 159 εκατ. δολάρια. Το συνολικό ανώτατο όριο ανέβηκε στα 219 εκατ. δολάρια, περίπου 188 εκατ. ευρώ. Το πρόγραμμα δεν αφορά μόνο την κατασκευή ενός γρήγορου αεροσκάφους. Στους στόχους του περιλαμβάνονται η πτήση σε υψηλούς αριθμούς Mach, η απελευθέρωση φορτίου σε ταχύτητα και η συλλογή δεδομένων για την Πολεμική Αεροπορία και το Ναυτικό των ΗΠΑ.

Έτσι, το Quarterhorse μοιάζει περισσότερο με επιταχυντή στρατιωτικής τεχνολογίας παρά με πνευματικό διάδοχο του Concorde. Αν η Hermeus μπορεί να φέρει γρήγορα και με χαμηλότερο κόστος μια επαναχρησιμοποιούμενη μη επανδρωμένη πλατφόρμα σε δοκιμές πτήσης, μικραίνει τον κύκλο εξέλιξης για οπλικά συστήματα, αισθητήρες και μελλοντικά αεροσκάφη Mach 5.

Από ευρωπαϊκή σκοπιά, το πολιτικό εμπόδιο παραμένει ο ηχητικός κρότος.

Στην ευρωπαϊκή επιβατική αεροπορία, το να περάσεις τα Mach 1 δεν αρκεί. Η EASA υπογραμμίζει ότι, πριν επιτραπεί η υπερηχητική πτήση πάνω από ξηρά, η βιομηχανία πρέπει να αποδείξει πως τα επίπεδα του ηχητικού κρότου είναι αποδεκτά για το κοινό. Την ίδια ώρα, ο ICAO επεξεργάζεται διαδικασίες πιστοποίησης για τον θόρυβο πλεύσης των υπερηχητικών αεροσκαφών.

Αυτό σημαίνει ότι η τεχνολογία της Hermeus θα φτάσει στην πολιτική αγορά της Ευρώπης μόνο όταν ταχύτητα, θόρυβος, εκπομπές και πιστοποίηση χωρέσουν στο ίδιο επιχειρηματικό μοντέλο. Στην άμυνα, η διαδρομή είναι συντομότερη. Η Ευρώπη χρειάζεται ήδη γρήγορες πλατφόρμες αισθητήρων, στόχων και δοκιμών, όμως το πλεονέκτημα της Hermeus θα παραμείνει προς το παρόν δεμένο με το αμερικανικό οικοσύστημα άμυνας και δοκιμών πτήσης.

Τεχνική εικόνα.

Αεροσκάφος: Hermeus Quarterhorse Mk 2.1, τηλεχειριζόμενο μη επανδρωμένο υπερηχητικό πρωτότυπο.

Δοκιμαστική πτήση: τρίτη πτήση από το Spaceport America, με υπερηχητική ταχύτητα στον εναέριο χώρο του White Sands Missile Range.

Τελική ταχύτητα: Mach 1,21, περίπου 1.490 km/h σε τυπικές συνθήκες στο επίπεδο της θάλασσας ως ενδεικτική αντιστοιχία.

Κινητήρας: Pratt & Whitney F100, με τη Hermeus να εξακολουθεί να στοχεύει στον υβριδικό κινητήρα στροβίλου-ramjet Chimera για το μέλλον.

Κλίμακα προγράμματος: ανώτατο όριο συμβολαίου DIU στα 219 εκατ. δολάρια, περίπου 188 εκατ. ευρώ.

Το Quarterhorse δεν έκανε πραγματικότητα τα ταξίδια Mach 5. Έκανε κάτι πιο πρακτικό και ίσως πιο χρήσιμο: απέδειξε ότι η Hermeus μπορεί να σηκώνει πραγματικό hardware στον αέρα, να μαθαίνει γρήγορα και να επιστρέφει με την επόμενη, ταχύτερη προσπάθεια.