Το Dieselgate επιστρέφει: Στο εδώλιο οι ευρωπαϊκοί κολοσσοί
Δέκα χρόνια μετά το σκάνδαλο εκπομπών που συγκλόνισε την αυτοκινητοβιομηχανία, οι μεγαλύτεροι κατασκευαστές της Ευρώπης οδηγούνται ξανά στα δικαστήρια. Οι Γάλλοι εισαγγελείς ολοκλήρωσαν μια μακρόχρονη έρευνα και διέταξαν τη Volkswagen, τη Renault και τη Stellantis να δικαστούν στο Παρίσι για φερόμενη παραποίηση εκπομπών οξειδίων του αζώτου.
Η κίνηση αυτή δείχνει ότι το ευρωπαϊκό νομικό σύστημα έχει ανανεώσει την αποφασιστικότητά του να κυνηγήσει αυτό που οι εισαγγελείς αποκαλούν συστηματική εξαπάτηση των καταναλωτών. Και όλα αυτά σε μια ευαίσθητη συγκυρία, καθώς η βιομηχανία επενδύει δισεκατομμύρια στον εξηλεκτρισμό, ενώ ακόμη πληρώνει για τα αμαρτήματα της εποχής του ντίζελ.
Στο μικροσκόπιο τα defeat devices
Η έρευνα επικεντρώνεται στα λεγόμενα defeat devices, λογισμικό που ανιχνεύει εργαστηριακούς ελέγχους εκπομπών και ενεργοποιεί προσωρινά τα πλήρη συστήματα επεξεργασίας καυσαερίων. Εκτός ελεγχόμενων συνθηκών, σε κανονική οδήγηση, ορισμένα οχήματα φέρονται να εξέπεμπαν έως και 40 φορές πάνω από το επιτρεπτό όριο οξειδίων του αζώτου.
Οι Γάλλοι εισαγγελείς υποστηρίζουν ότι αυτό δεν ήταν απλώς παραβίαση κανονισμών, αλλά και απάτη εις βάρος των καταναλωτών, με άμεσες συνέπειες για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον.
Για τη Volkswagen, η υπόθεση ξύνει παλιές πληγές. Ο όμιλος έχει ήδη ξοδέψει πάνω από 30 δισ. ευρώ παγκοσμίως σε πρόστιμα, αποζημιώσεις και διακανονισμούς που σχετίζονται με το αρχικό Dieselgate. Η δίκη στο Παρίσι, που αναμένεται να ξεκινήσει το 2027, μπορεί να προσθέσει δισεκατομμύρια ακόμη, ειδικά μετά τις πρόσφατες αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου που ενίσχυσαν τις αξιώσεις των καταναλωτών.
Η θέση της Renault διαφέρει σε τόνο, όχι όμως σε βαρύτητα. Η εταιρεία αρνείται σταθερά ότι υπήρξε σκόπιμη παραποίηση λογισμικού. Ωστόσο, ανεξάρτητοι οδικοί έλεγχοι έδειξαν ότι ορισμένα μοντέλα, όπως το Renault Kangoo, παρήγαγαν εκπομπές στον πραγματικό κόσμο πολλαπλάσιες των επίσημων ορίων. Στο πλαίσιο της έρευνας, η Renault κατέθεσε εγγύηση 20 εκατ. ευρώ και παρείχε τραπεζική εγγύηση 60 εκατ. ευρώ για ενδεχόμενες αποζημιώσεις.
Η Stellantis, που ελέγχει μάρκες όπως Peugeot, Citroën και Fiat, κατηγορείται για τους πετρελαιοκινητήρες Euro 6. Ο όμιλος επιμένει ότι τα συστήματά του συμμορφώνονταν με τους κανονισμούς της εποχής παραγωγής. Οι Γάλλοι ερευνητές, ωστόσο, αμφισβητούν αν οι εσωτερικοί έλεγχοι και οι διαδικασίες συμμόρφωσης ήταν επαρκείς.
Στρατηγική πίεση στην ηλεκτρική εποχή
Το timing είναι άβολο. Ενώ η Tesla και η BYD επεκτείνονται επιθετικά στην Ευρώπη, οι παραδοσιακοί κατασκευαστές αναγκάζονται να διοχετεύουν κεφάλαια σε νομική άμυνα και πιθανές αποζημιώσεις.
Volkswagen και Stellantis βρίσκονται μπροστά σε στρατηγικό δίλημμα. Η παρατεταμένη δικαστική διαμάχη απειλεί με περαιτέρω φθορά φήμης και οικονομική αιμορραγία. Ένας διακανονισμός θα περιόριζε την αβεβαιότητα, αλλά με υψηλό άμεσο κόστος. Κάθε ευρώ που ξοδεύεται για παλιές αμαρτίες του ντίζελ είναι ένα ευρώ λιγότερο για ανάπτυξη μπαταριών, λογισμικού ή νέων ηλεκτρικών μοντέλων.
Οι αναλυτές σημειώνουν ότι το μερίδιο του ντίζελ στην Ευρώπη έχει πέσει σε ιστορικό χαμηλό, περίπου 8%. Παρ’ όλα αυτά, η εμπιστοσύνη των καταναλωτών στην τεχνολογία δεν έχει εξαφανιστεί εντελώς, ειδικά μεταξύ όσων εκτιμούν την αυτονομία και την οικονομία καυσίμου.
Οι γαλλικές διαδικασίες δεν θα αναστήσουν τις χρυσές εποχές του ντίζελ. Υπενθυμίζουν όμως στη βιομηχανία ότι η μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση δεν διαγράφει τις ευθύνες του παρελθόντος. Ακόμη κι αν οι κατασκευαστές διαφημίζουν το μηδενικό αποτύπωμα, τα δικαστήρια συνεχίζουν να εξετάζουν τις εκπομπές του χθες.
