Rusya’nın otomotiv sektörü rakiplerini bir kez daha şaşırttı

Tesla’nın Teksas’ta, SpaceX teknolojisine dayanan basınçlı hava iticileriyle donatılmış ve 96 km/sa hıza iki saniyeden kısa sürede çıkabilen bir Roadster gösterdiği gün, Rus otomobil meraklıları yenilenen Niva Bronto’nun haberini aldı. 1,7 litrelik motorun gücü 83 beygirden 90 beygire çıktı.

Ama bu, güçte tam yüzde 8,4’lük bir artış! Bu hızla Niva, yalnızca birkaç on yıl içinde modern bir spor otomobilin gücüne ulaşabilir. Tabii o zamana kadar kimse yeni bir elektrikli otomobil, uçan otomobil ya da herhangi bir yeni otomobil icat etmezse.

AvtoVAZ motorla da yetinmedi. Yenilenen Niva Bronto’ya iyileştirilmiş frenler ve sürücü hava yastığı da eklendi. Dünyadaki otomobil üreticilerinin çoğunun bu devrim niteliğindeki güvenlik donanımını geçen yüzyılda benimsediği düşünülürse, ikincisi özellikle kayda değer bir başarı. Potansiyel bir müşterinin hâlâ şüphesi varsa kapıyı açıp yeni bardaklıklara bakması yeterli. Bu, her türlü kararsızlığı gidermeli.

Bütün bunlar için istenen fiyat yaklaşık 15.000 avro. Gerçek bir teknolojik zaman makinesi denebilir: Müşteriler, tasarımı 1970’lerden kalma, motoru artık biraz daha güçlü ve sonunda sürücüyü koruyacak bir hava yastığı bulunan bir arazi aracı satın alabiliyor.

Hakkını teslim etmek gerekirse Niva’nın arazi kabiliyeti onlarca yıldır oldukça tatmin edici. Ancak bu, rakipleri yeni güç aktarma sistemleri, yazılımlar ve otonom sürüş üzerinde çalışırken AvtoVAZ’ın en dikkat çekici duyurularından birinin yedi beygirlik güç artışı olduğu gerçeğini değiştirmiyor.

Dünya hâkimiyeti Dubai’de başlıyor. En azından kâğıt üzerinde

AvtoVAZ’ın hedefleri Rusya pazarıyla sınırlı değil. Şirket yıllardır ihracat pazarlarını genişletmekten söz ediyor; Birleşik Arap Emirlikleri de özellikle prestijli hedeflerden biri olarak seçildi.

AvtoVAZ’ın başındaki Maksim Sokolov, 2024’te Dubai’nin ünlü otomobil satış caddesinde bir Lada bayisinin açılacağı sözünü vermişti. Ferrari ve Lamborghini’nin de aynı caddede bayileri var.

Fikir kuşkusuz mükemmeldi. Yeni bir Lamborghini almak için yola çıkan varlıklı bir Dubai müşterisinin hemen yan tarafta bir Niva gördüğünü düşünün. Birkaç dakika sonra karar verilmiş olur: Rus bir arazi aracı çok daha etkileyici bir sürüş deneyimi sunarken İtalyan bir süper otomobile neden yüz binlerce avro harcasın ki?

Ne yazık ki dünya hâkimiyeti planlandığı gibi gitmedi.

Kasım 2024’te Lada’nın BAE sitesi yayına girdi; modeller ve fiyatlar listelendi. Lada Granta 71.400 dirhem, Vesta ise 88.700 dirhemdi. Niva da ucuz değildi: Legend 67.000, Travel 81.700 dirhemdi.

Fiyatların yayımlanması biraz mahcubiyet yarattı. Bazı Lada modelleri, karşılaştırılabilir Kia ve Toyota modellerinden daha pahalıydı. Elbette bu tamamen anlaşılır: Ayrıcalığın bir bedeli var; Dubai’de Toyota almak da muhtemelen artık fazlasıyla sıradan. Fiyatların Rus basınına yansımasından birkaç gün sonra Lada’nın yerel sitesi çalışmayı durdurdu. Ziyaretçileri otomobiller yerine, üzerinde “Yakında” yazan siyah bir ekran karşılıyordu. Şimdi o da tamamen ortadan kalktı.

Herhâlde birileri, müşterilere böyle bir teknolojik miras satmadan önce onları biraz daha hazırlamak gerektiğini fark etti.

Bentley, Rolls-Royce ve Lada. Farklı olanı bulun

Nisan 2025’teyse uzun zamandır beklenen atılım gerçekleşti. Dubai’de bir Lada galerisi açıldı ve basında fotoğraflar yayımlandı. Ne fotoğraflardı ama!

Bir Lada Iskra ve bir Niva Sport; Bentley Bentayga, Lamborghini Urus, Rolls-Royce Cullinan ve Mercedes-AMG GT gibi ikinci el lüks otomobillerle aynı galerideydi.

Her gün karşılaşılacak bir manzara değildi. El işçiliğiyle üretilen lüks otomobillerden kökleri Sovyetler Birliği’ne uzanan tasarımlara kadar dünya otomotiv mühendisliğinin farklı dönemleri aynı galeride temsil ediliyordu. Bu arada Lada fiyatları biraz değişmişti ama Niva Legend için istenen fiyat hâlâ en az 65.000 dirhemdi. Otomobiller, kendi pazarlarına kıyasla yaklaşık yüzde 50 daha pahalıydı.

İşi daha da ilginç kılan, sergilenen araçların yerel pazara gerektiği gibi uyarlanmamış olmasıydı. Üzerlerinde Rusça etiketler vardı, gerekli Arapça uyarılar yoktu ve bazı Niva’larda aracın satılık olmadığını belirten çıkartmalar bile bulunuyordu. Bu son ayrıntı muhtemelen tüm serginin en dürüst yanıydı.

Gazeteciler ilk başta bunun resmî bir satış faaliyeti mi yoksa yalnızca bir sergi mi olduğunu belirleyemedi. AvtoVAZ satışların birkaç gün içinde başlayacağını söyledi. Ama orada zaman hesabı biraz farklı yapılıyor olsa gerek.

Aralık 2025’te ilk resmî otomobil sevkiyatı Dubai’ye ulaştı ve şirket bayinin 2026’da tam anlamıyla faaliyete geçmesinin planlandığını duyurdu.

Lada’nın artık Dubai’de yerel bir sitesi ve galerisi var; ancak ekim ayı itibarıyla vaat edilen satış faaliyetinin başladığına ya da herhangi bir satış yapıldığına dair bir doğrulama yoktu.

Başka bir deyişle, büyük vaadin üzerinden neredeyse iki buçuk yıl geçmişken en azından dünya hâkimiyeti girişiminin sonuçları hâlâ yok denecek kadar az.

Yedişer beygirle dünyayı fethetmek

Yine de AvtoVAZ’ın durumu iyimserlik için nedenler sunuyor. Lada, Niva’yı neredeyse yarım yüzyıldır üretimde tutmayı başardı; şimdi bir de hava yastığı ve yedi beygir ekledi.

Elbette Tesla Roadster konusunda da temkinli olmak için nedenler var. Otomobilin uçuş gösterisi kontrollü koşullarda yapıldı, seri üretimin 2028’e kadar başlaması beklenmiyor ve gösterilen teknolojinin ne kadarının sonunda müşterilere sunulacağı hâlâ belirsiz.

Ama en azından Amerikalılar yerçekimine meydan okuyan bir otomobili hedefliyor. Rusya’nın hedefleri ise çok daha ayakları yere basan cinsten. Şimdilik oradaki amaç, zamanın akışına meydan okumak. Lada Niva da bu alanda gerçekten dünya çapında.