Mercedes-Benz Almanya'daki yatırımları dondurdu, sendika otomotiv sektöründe geniş çaplı grev tehdidinde bulundu

Mercedes-Benz yatırımları dondurdu, fabrika kapatmayı değerlendiriyor

Mercedes-Benz üretimden sorumlu yöneticisi Michael Schiebe, şirketin kurum içi ağında yayımlanan bir röportajda yönetim kurulunun Almanya'daki üretim tesislerine yönelik tüm ek yatırımları durdurma kararı aldığını doğruladı.

Karar, işyeri çalışan temsilcileri kurulu ve IG Metall ile aylarca süren görüşmelerden sonuç alınamamasının ardından geldi. Mercedes, Almanya'daki yıllık iş gücü maliyetlerini yaklaşık 800 milyon avro azaltmak istiyor.

Yönetimin önerisi, temel ücreti artırmadan haftalık çalışma süresini 35 saatten 40 saate çıkarmayı içeriyor. Şirket ayrıca primleri ve çalışanlara sağlanan diğer yan hakları azaltmak istiyor.

Aylık ücretin değişmemesi koşuluyla haftalık çalışma süresine beş saat eklenmesi, fiilî saatlik ücrette %12,5'lik düşüş anlamına gelir.

İnsan kaynaklarından sorumlu yönetici Britta Seeger, anlaşma sağlanamazsa Mercedes'in Almanya'daki fabrikalarının geleceğini daha kapsamlı biçimde değerlendirmek zorunda kalacağı uyarısında bulundu. Yönetim kapanmaları önlemek istiyor ancak artık bu olasılığı dışlamıyor.

Schiebe daha önce bir araç montaj fabrikasının ve bir güç aktarma sistemi bileşenleri üretim tesisinin kapatılabileceğini belirtmişti. Şirket henüz belirli bir tesisin kapatılmasına karar vermedi.

Audi ve Mercedes-Benz fabrikalarında grevler yaşandı

Bu arada Almanya'nın metal ve elektrik sektörlerindeki toplu sözleşme uyuşmazlığı tırmanıyor.

IG Metall, 12 Kasım'da iş bırakma eylemlerini önceki gibi birkaç saatle sınırlamak yerine 24 saatlik uyarı grevlerine onay verdiğini duyurdu. Sendikaya göre kasım başından bu yana iş bırakma eylemlerine 464000 kişi katıldı.

Uyuşmazlık yaklaşık 3,7 milyon çalışanı etkiliyor.

Sendika, 12 aylık dönem için %5 ücret artışı ve daha güçlü istihdam güvenceleri talep ediyor. İşverenler ise ancak Temmuz 2028'den itibaren geçerli olacak %1,3'lük bir ücret artışı teklif ediyor.

Mevcut teklife göre çalışanların kalıcı bir ücret artışı için neredeyse iki yıl daha beklemesi gerekecek.

Uyarı grevleri şimdiden birkaç büyük otomobil fabrikasını etkiledi.

9 Kasım'da Audi'nin Ingolstadt fabrikasında ve bağlantılı şirketlerde düzenlenen iş bırakma eylemine yaklaşık 15000 kişi katıldı. Neckarsulm'da ise 6500 çalışan protesto için bir araya geldi.

Mercedes-Benz'in Sindelfingen fabrikasında 6 Kasım'da gece yapılan iş bırakma eylemlerine 4000'den fazla kişi katılırken, gündüz düzenlenen protestoya yaklaşık 7500 kişi katıldı.

Yeni 24 saatlik grevlerin tam olarak nerede ve ne zaman yapılacağı henüz belli değil.

Sendika yatırım karşılığında taviz öneriyor

IG Metall, çalışma koşullarında değişiklik yapılmasını tamamen dışlamıyor.

Sendika, görüşmeler sırasında şirketlerin karşılığında yeni ürünlere yatırım yapma, üretim tesislerini koruma ve istihdamı güvence altına alma yönünde doğrulanabilir taahhütlerde bulunması hâlinde toplu iş sözleşmelerinin bazı hükümlerinden geçici olarak muafiyet tanınabileceğini önerdi.

Bu yaklaşım, Mercedes-Benz yönetiminin istediğinden önemli ölçüde farklı.

Üretici rekabet gücünü korumak için önce maliyetleri düşürmek istiyor. Sendika ise çalışanların vereceği tavizlerin somut yatırım ve istihdam güvenceleriyle karşılık bulmasını talep ediyor.

Her iki tarafın tutumunun da ekonomik gerekçeleri var. Almanya'daki fabrikalar, Doğu Avrupa ve Asya'daki üretim maliyetleri çok daha düşük tesislerle rekabet etmek zorunda. Çalışanlar açısından ise aynı ücret karşılığında haftalık çalışma süresinin uzaması, mevcut çalışma koşullarında belirgin bir kötüleşme anlamına geliyor.

Asıl soru, otomotiv sektörünün yeniden yapılanmasının maliyetini kimin üstleneceği ve çalışanların karşılığında hangi güvenceleri alacağı.

Almanya'daki üretim maliyetleri giderek büyüyen bir sorun

Mercedes-Benz'in yatırımları dondurmasının ardında, bir başka ücret uyuşmazlığından daha fazlası var.

Şirket yönetimine göre Almanya'daki imalat iş gücü maliyetleri, Doğu Avrupa'daki bazı fabrikalardakinin beş katına kadar çıkabiliyor.

Üretici ayrıca ABD'nin ithalat tarifeleri, Çin'de zayıflayan talep ve yerli Çinli otomobil markalarının giderek güçlenen rekabeti nedeniyle baskı altında.

Bu etkenler Almanya otomotiv sektörünün tamamını etkiliyor.

Volkswagen, istihdamda ve üretim kapasitesinde kapsamlı kesintiler planlıyor. Parça üreticisi Schaeffler kısa süre önce 3460 kişiyi işten çıkaracağını ve dördü Almanya'da olmak üzere Avrupa'daki beş fabrikasını kapatacağını duyurdu.

Audi'nin Neckarsulm fabrikasının geleceği de soru işaretleri taşıyor. Şirket tesis için rekabetçi yeni bir faaliyet alanı bulamazsa burada otomobil üretimi 2033'ten sonra sona erebilir.

Daha ucuz iş gücü Almanya otomotiv sektörünü kurtarabilir mi?

İş gücü maliyetleri rekabette önemli bir etken, ancak bunların düşürülmesi Almanya otomotiv sektörünün karşı karşıya olduğu tüm sorunları çözmeyecek.

Avrupalı üreticilerin batarya teknolojisine, yazılıma, elektrikli güç aktarma sistemlerine ve yeni üretim süreçlerine de yatırım yapması gerekiyor. Çinli rakipler birçok segmentte yeni modelleri daha hızlı geliştirebiliyor ve daha düşük fiyatlarla sunabiliyor.

Bu nedenle yatırımların uzun süre dondurulması Mercedes-Benz için iki ucu keskin bir kılıca dönüşebilir.

Kısa vadede bu karar sendika üzerindeki baskıyı artırıyor ve şirketin ek maliyet yükümlülüklerinden kaçınmasına yardımcı oluyor. Ancak uzun vadede yatırım almayan fabrikalar teknolojik açıdan geri kalabilir; bu da kapanma olasılıklarını daha da artırabilir.

Aynı sorun Audi'yi de etkiliyor. Bir üretim tesisinin geleceği, grubun yeni nesil model veya bileşenlerin üretimini o tesise verip vermemesine bağlı.

Otomotiv sektöründe bir fabrikanın geleceğini artık yalnızca mevcut üretim maliyetleri değil, şirketin tesisi gelecek on yıllara yönelik stratejisi için gerekli görüp görmemesi de belirliyor.

Avrupa otomotiv sektörü zor bir seçimle karşı karşıya

Alman otomobil üreticilerinin karşı karşıya olduğu sorunlar Avrupa sanayisinin tamamını etkiliyor.

Mercedes-Benz ve diğer üreticiler yeni yatırımlarının daha büyük bir bölümünü maliyetlerin daha düşük olduğu ülkelere yönlendirirse bu durum, bazı Avrupa bölgelerinde üretimi güçlendirirken Almanya'nın yerleşik bir otomotiv merkezi olarak konumunu zayıflatabilir.

Üretimin başka yerlere taşınması, otomotiv sektörüne parça üreten şirketlerin bulunduğu Avrupa bölgelerindeki tedarik zincirlerini de etkileyebilir.

Doğrudan etki, sonuçta hangi fabrikaların ve modellerin yatırım alamayacağına bağlı olacak.

Mercedes-Benz'in kararı ve IG Metall'in grev tehdidi, Almanya otomotiv sektöründeki mücadelenin bir sonraki ücret anlaşmasından çok daha fazlasıyla ilgili olduğunu gösteriyor.

Üreticiler rekabetçi kalmak için maliyetleri düşürmek istiyor. Çalışanlar ise verecekleri tavizlerin birkaç yıl sonra yine fabrika kapanmalarıyla sonuçlanmayacağına dair güvence istiyor.

Makul bir uzlaşma, maliyet düşüşlerinin yatırımlarla, verimlilik artışlarıyla ve yeni modellerle ilişkilendirilmesini gerektirir. Aksi hâlde Almanya daha ucuz iş gücü elde ederken bu iş gücüne ihtiyaç duyacak sanayinin bir bölümünü kaybedebilir.