Toyota ile geliştirilen direksiyon, sürücüyle farklı görüşte olduğunu bildirebiliyor ve kararlarını açıklayabiliyor
Michigan Üniversitesi mühendisleri, Toyota ile birlikte sürücülerle şişirilebilir yastıklar aracılığıyla iletişim kuran bir direksiyon geliştirdi. Bu sıra dışı tasarım, sürüş destek sisteminin planladığı manevraları bildiriyor ve sürücülere onaylama ya da itiraz etme imkânı tanıyor. İlk testlerde sürüşün daha akıcı olduğu, fren kullanımının azaldığı ve sürücülerle otomatik sistem arasında daha az uyuşmazlık yaşandığı görüldü.
Niyetini belli eden direksiyon
Michigan Üniversitesi ile Toyota Research Institute tarafından ortaklaşa geliştirilen direksiyonda, saat 10 ve 2 konumlarında dokunmaya duyarlı iki bölge bulunuyor.
Yarı otomatik sürüş sistemi sola dönmeyi planladığında, direksiyonun sol tarafındaki hava hazneleri şişiyor. Sürücüler, manevra başlamadan önce sistemin niyetini elleriyle hissedebiliyor.
Sürücüler bu karara katılmıyorsa şişen hazneleri sıkabiliyor. Böylece sisteme farklı bir güzergâh izlemek istediklerini bildiriyorlar. Otomatik sistem ilk planlanan manevrayı daha güvenli buluyorsa hava hazneleri, bu tercihini sürücüye anlatmak için ritmik olarak şişip inmeye başlıyor. Aynı tasarım engellere karşı uyarı vermek için de kullanılabiliyor.
Geleneksel titreşimli direksiyonlardan farklı olarak sistem yalnızca uyarı vermiyor; sürücü ile elektronik sistemler arasında çift yönlü bir iletişim kanalı oluşturuyor.
Michigan Üniversitesi'nin 1 Ekim'de yayımlanan araştırmasına göre bu iletişim, sürücü ile otomatik direksiyon sisteminin aynı anda aracı farklı yönlere çevirmeye çalıştığı durumları azaltmaya yardımcı oluyor.
Testler daha iyi iş birliğine işaret etti
Araştırmacılar prototipi bir sürüş simülatöründe test etti. Katılımcılardan çeşitli virajlardan geçmeleri ve beklenmedik şekilde ortaya çıkan engellere tepki vermeleri istendi.
Geleneksel uyarı sistemleriyle karşılaştırıldığında sürücüler sürüş çizgisini daha hassas biçimde takip etti, frenleri daha az kullandı ve otomatik sistemin eylemlerine daha seyrek müdahale etti. Ayrıca sürüş deneyimini daha az çaba gerektiren ve daha az stresli bir deneyim olarak değerlendirdiler.
Güven üzerindeki etki özellikle dikkat çekiciydi. Otomatik sistem hata yaptığında çift yönlü iletişim, sürücünün sisteme duyduğu güvenin daha hızlı yeniden kurulmasına yardımcı oldu. Ancak araştırmacılar ters yönde bir risk de gözlemledi: Başarılı iş birliği, bazı katılımcıların elektronik sistemlere gereğinden fazla güvenmesine yol açtı.
Bu önemli bir eksiklik; çünkü bir sürüş destek sistemi, niyetini daha iyi açıklayabiliyor diye hatasız hâle gelmez.
Şişirilebilir yastıklı direksiyonlar seri üretim otomobillere girecek mi?
Şimdilik tasarım yalnızca bir araştırma prototipi. Araştırma ekibi, teknolojinin patentini ABD'de US12227190B2 numarasıyla aldı ve geliştirme çalışmalarını sürdürmek için ortaklar arıyor.
Avrupa otomobil pazarında böyle bir tasarım, öncelikle adaptif hız sabitleyiciyi aktif şerit takip sistemiyle birleştiren Seviye 2 sürüş destek sistemlerini tamamlayabilir. Bu sistemlerde sürücülerin her zaman dikkatli ve kontrolü devralmaya hazır olması gerekiyor.
Yine de uygulamaya geçilmeden önce daha kapsamlı testler yapılması gerekecek. Mühendislerin, hava haznelerinin gerçek trafikte, sürücüler eldiven takarken ve direksiyonu farklı şekillerde kavrarken güvenilir biçimde çalıştığını kanıtlaması gerekiyor. Ek mekanizma, hava yastığının çalışmasını veya direksiyonun normal kullanımını da engellememeli.
Otomotiv sektörü yıllardır sürüş destek sistemlerini daha akıllı hâle getirmeye çalışıyor. Michigan'daki araştırmacılar ise soruna başka bir açıdan yaklaşıyor: Bazen ihtiyaç duyulan şey daha akıllı otomasyon değil, insanlarla makineler arasında daha iyi iletişim.
