Fiat, pickup-SUV meleziyle Multipla'nın ruhunu canlandırıyor
Fiat, eski Multipla'yı Paris Otomobil Fuarı'na geri getirmiyor. Bunun yerine çok daha sıra dışı, dolayısıyla daha ilgi çekici bir şey yapıyor. Yeni Multiplay, birkaç adımda kapalı bir aile otomobilinden açık kasalı bir pickup'a dönüşmek üzere tasarlanmış bir konsept. Adı, iç hacme verdiği önem ve alışılmışın dışına çıkma tercihi ise onu tarihî Multipla'ya doğrudan bağlıyor.
Fiat, Multiplay'i gelecek hafta açılacak Paris Otomobil Fuarı'nda tanıtacak. Üretici, aracı yalnızca bir konsept otomobil olarak değil, geleceğin uygun fiyatlı aile otomobillerinin gelişim yönünü gösteren bir proje olarak tanımlıyor. Fiat'a göre Multiplay, pickup'ın açık kasasını ve gezilerde sunduğu pratikliği SUV'un konforu ve farklı şekillerde düzenlenebilen iç mekânıyla birleştiriyor. Özel bir mekanizma, aracın birkaç adımda farklı kullanım biçimlerine geçmesini sağlıyor.
Pazarlama diliyle anlatıldığında kulağa iddialı gelse de fikrin ardında Fiat'a özgü bir mantık var. Fiat, biraz daha yüksek ya da daha çok coupé'yi andıran bir crossover daha çizmek yerine, gövdenin kendisini değiştirerek alan sorununu çözmeye çalışıyor.
Multipla adı tesadüf değil
Fiat, Multiplay'in geçmişini anlatırken iki tarihî otomobiline işaret ediyor.
1950'lerin Fiat 600 Multipla'sı, yaklaşık 3,5 metre uzunluğundaki gövdesinde altı kişiye yer sunuyordu. 1998'de tanıtılan Multipla ise aynı işi farklı bir yolla başardı: Dört metrenin altında kalırken altı koltuğu üçer kişilik iki sıra hâlinde yerleştirdi.
Bugün kült statüsüne sahip olan, bu ikincisi. İlk nesil Multipla o kadar sıra dışı görünüyordu ki tasarımı, otomobilin asıl teknik yaratıcılığını gölgede bırakma eğiliminde. İki sırada altı yetişkine yer sunulması, çok iyi görüş, kısa bir gövde ve geniş bir iç mekân, 1990'ların sonunda, bugünkü SUV patlaması sırasında hatırlanmak istenenden çok daha radikal çözümlerdi.
Multiplay, bu fikri 2020'lere taşımayı deniyor. Bu kez temel soru altı koltuk yerine, tek bir otomobilin aynı anda aile otomobili, hobi ekipmanı taşıyıcısı ve hafif ticari araç olarak kullanılıp kullanılamayacağı.
Pickup ile SUV arasındaki sınır belirsizleşiyor
Fiat'ın açıklamasına göre Multiplay'in en önemli unsuru, farklı biçimlerde düzenlenebilen arka gövde bölümü.
Üretici henüz ayrıntılı yapım bilgilerini veya teknik çizimleri yayımlamadı. Bu nedenle Fiat'ın, kapalı bir yolcu bölmesi açık bir yük kasasına dönüşürken gövde rijitliği, sızdırmazlık ve çarpışma güvenliğini nasıl sağlayacağı bilinmiyor. Bu mekanizmanın Paris'teki tanıtımın başlıca teknik ilgi odaklarından biri olması bekleniyor.
Fiat böyle bir çözümü seri üretime taşımak isterse en zorlu kısım kendini taşıyan gövde yapısı olacak. Açılan veya sökülebilen bir arka bölüm, daha fazla takviye, kilitleme mekanizması ve conta gerektiriyor. Bunlar da Fiat'ın uygun fiyatlı bir aile otomobilinde özellikle kontrol altında tutmak istediği iki şeyi, ağırlığı ve maliyeti artırıyor.
Dolayısıyla konseptin değeri, dönüşüm mekanizmasının bütünüyle değişmeden pazara ulaşmasından çok, Fiat'ın buradan hangi fikirleri seri üretim otomobillere aktaracağında yatabilir.
Fiat'a göre Multiplay gelecek modellere ilham verecek
Multiplay'i fuarda dikkat çekmek için sergilenen sıradan bir konseptten çok daha önemli kılan da bu.
Fiat, konseptin markanın uygun fiyatlı aile otomobili yelpazesini genişletecek gelecek ürünlere ilham vereceğini resmen söylüyor. Paris'te Multiplay'e, resmî tanıtımları orada yapılacak yeni Grizzly ve Grizzly Fastback eşlik edecek.
Bu, Stellantis'in daha geniş stratejisine uyuyor. Grup, Paris'te sekiz markadan dokuz konsept otomobil ve 60'tan fazla seri üretim otomobil sergileyecek. Fiat'ın basın toplantısı ise 12 Ekim'de yerel saatle 11.10'da yapılacak.
Fiat böylece, Avrupa pazarında geleneksel küçük vanların ve MPV'lerin yerini büyük ölçüde SUV'lara bıraktığı bir dönemde aile otomobili yelpazesini yeniden genişletmek istiyor.
Bu durum pazarda gerçek bir boşluk bırakıyor.
Avrupa'da aile otomobilleri birbirine benzemeye başladı
Klasik Multipla, Avrupa'da çok sayıda kompakt MPV'nin rekabet ettiği bir dönemde ortaya çıktı. Renault Scénic, Citroën Xsara Picasso, Opel Zafira ve Volkswagen Touran, aile otomobilinin asıl değerinin sunduğu alan olduğu fikrini öne çıkarıyordu.
Bugün bu sınıftaki modellerin çoğu ya ortadan kalktı ya da SUV'a dönüştü.
Bu tesadüf değil. Daha yüksek gövdeli bir crossover'ı satmak daha kolay, fiyatı daha yüksek kâr marjına imkân tanıyor ve alıcılar yüksek oturma konumunu güvenlikle ilişkilendiriyor. Ancak pratiklik açısından sonuç her zaman daha iyi değil. Geniş çamurluklar, eğimli bir tavan çizgisi ve iri plastik kaplamalar, dış boyutları büyük bir otomobilin alan kullanımını şaşırtıcı derecede vasat hâle getirebiliyor.
Fiat'ın eski bir güçlü yanını yeniden keşfedebileceği nokta da burası.
Multiplay fikri seri üretim bir otomobile dönüşürse başarısının en önemli ölçütü 0-100 km/s hızlanma süresi değil, mümkün olan en kısa gövdeye kaç kişi ve ne kadar bagaj sığdırabildiği olmalı.
Elektrikli bir güç aktarma sistemi bu tür bir otomobile çok iyi uyabilir
Fiat, Multiplay'in güç aktarma sistemini veya platformunu henüz açıklamadı. Dolayısıyla Paris'teki tanıtımdan önce ona elektrikli otomobil ya da hibrit demek için bir dayanak yok.
Yalnızca tasarım açısından bakıldığında ise elektrikli bir güç aktarma sistemi bu geniş alan hedefiyle iyi örtüşür. Uzun bir motora, şanzımana ve egzoz sistemine gerek kalmadığında akslar arasında yolcu bölmesine daha fazla yer ayrılabilir ve zemin daha düz yapılabilir.
Öte yandan büyük bir batarya, uygun fiyatlı bir aile otomobilinde elektrikli seçeneğin aleyhine güçlü bir gerekçe. 70 veya 80 kWh kapasiteli bir batarya, maliyeti ve ağırlığı Multiplay'in çıkış fikrine ters düşecek düzeye çıkarıyor.
Stellantis'in farklı güç aktarma sistemlerine uygun platformlarının buradaki en büyük avantajı, aynı model ailesinde birden fazla güç aktarma sisteminin kullanılabilmesi. Avrupa pazarında bu tür bir otomobil için elektrikli bir versiyonla elektrik desteğine sahip içten yanmalı motorlu bir versiyonun bir arada sunulması son derece mantıklı olabilir.
Ancak şimdilik belirli bir teknolojinin adını vermek haber değil, tahmin olur.
Fiat'ın tam da böyle sıra dışı bir şeye ihtiyacı var
Fiat'ın Avrupa'daki ürün gamında eksik olan, küçük otomobiller ya da bir SUV daha değil. Eksik olan, neden bir Fiat olarak var olduğu hemen anlaşılabilen bir otomobil.
Markanın tarihindeki en iyi modeller, alanı kullanma biçimleri ve sadelikleriyle zekice çözümler sunuyordu. Panda, 500 ve Multipla, Alman üreticileri onların güçlü olduğu alanda yenmeye çalışmadı. Kendilerine özgü bir fikirleri vardı.
Multiplay de aynı nedenle başarılı olabilir.
Fiat onu yalnızca daha dayanıklı görünümlü bir crossover'a dönüştürürse Multipla'ya yapılan göndermenin bütün anlamı kaybolacak. Ancak Paris'te gösterilen farklı biçimlerde düzenlenebilen gövde ve sıra dışı alan kullanımı fikri, hiç değilse kısmen seri üretime ulaşırsa Fiat rakiplerinin ürün gamlarında doğrudan karşılığı olmayan bir otomobil ortaya çıkarabilir.
Avrupa pazarında şu anda böyle otomobiller şaşırtıcı derecede az.
